Ik mis je | In memoriam Harm 1982 – 2016 (67)
Het afgelopen jaar heb ik op mijn eigen blog heel vaak geschreven over het verongelukken van Harm en wat er daarna in ons leven gebeurde. Maar wanneer ik ’terugblader’ zijn het maar momentopnamen. Het heeft me vaak geholpen om, soms ook ook op een heel onbeholpen manier, woorden te geven aan verdriet en gemis. Ook voor de EO site IK MIS JE schreef ik een aantal blogs, daar komt voorlopig een eind aan. Soms moest ik er apart voor gaan zitten, omdat mijn eigen blogs niet zomaar geschikt waren voor de site van EO. Ik wilde eigenlijk schrijven: “Ik heb het met plezier gedaan”. Dat staat echter wel vreemd natuurlijk, met plezier? Toch deed het me goed om te merken dat het gewaardeerd werd door lezers. Soms krijg ik een mailtje van iemand die reageert, soms is het even in het voorbijgaan iemand die laat merken dat alleen het lezen al, “meeleven” is. Datzelfde overkwam ons nadat het Nederlands Dagblad een uitgebreid interview had geplaatst op 23 september. Via via en soms ook direct, bleek dat het veel lezers had geraakt. En ook in dat laatste zit troost, wij staan er niet alleen voor.
Zo is het denk ik ook voor veel lezers van IK MIS JE. Ze herkennen zoveel van zichzelf, dat het daardoor erkenning wordt. Mijn verdriet en jouw verdriet, mijn gemis en jouw gemis; het mag er gewoon zijn. En ondanks alle verdere ellende in de wereld, alle oorlogen, bomaanslagen, dodelijke ongelukken, als je zelf gebukt gaat onder een zwaar verlies, doet dat er niet veel toe. Ook niet een mooie herfstdag, of wat voor moois ook, het gemis is daarmee niet weg. Mijn voorlopig laatste blog voor de EO site begint zo:
Ik moet met mijn fiets naar de fietsenmaker, er is iets met de handrem. Nu gaan we al jaren naar een fietsenmaker in Ouderkerk aan de Amstel en op de fiets erheen is een heerlijke rit langs Amsterdams mooiste rivier. Helaas blijkt dat de linker remhendel vervangen moet worden en tegenwoordig kan dat niet even snel tussendoor. De oliedruk moet er af, want zo gaat dat bij schijfremmen. “Maakt u voor over twee dagen maar een afspraak”, zegt de monteur. Lees verder op IK MIS JE.
PS: In de laatste alinea gaat het over een tegel die door onbekenden op het graf werd gezet. Inmiddels weten we van wie dit bijzondere gebaar afkomstig is.
Opeens zag ik hem liggen bij de afdeling ramsj; het eerste deel van Arabier. Wanneer ik zoiets zie vind ik dat voor zo’n geweldig boek toch vervelend. Riad Sattouf zal er heus niet minder om eten, maar je boek in de uitverkoop….?! Waarschijnlijk heeft de drukker er gewoon te veel van gedrukt, of de uitgever heeft verkeerd gecalculeerd, maar het voelt als een soort heiligschennis. Een paar maande geleden zag ik een bundel met allemaal prachtige gedichten, die waren verzameld door Arie Boomsma, ook in de ramsj liggen. Voelt ongemakkelijk, ook voor de schrijver, of zoals in dit geval voor Arie Boomsma. Loop je de boekhandel binnen en zie je daar stapels van jouw werk liggen, maar dan in uitverkoop. Trouwens waar maak ik me druk over, ik had immers net reclame gemaakt voor ‘de Arabier’ deel 3! Prachtig toch, voor €7,50 ligt deel 1 nu in de winkel!
Bij de afdeling strips en graphic novels vond ik het boek van Liesbeth Labeur, ‘Een lamp voor mijn voet’. Een graphic novel, met nadruk op het laatste, over de reformatorische wereld. In een prachtig ’tale Kanaäns’ vertelt hoofdpersoon Neeltje over haar jeugd in Zeeland en haar studietijd in Antwerpen; ontroerend en indrukwekkend. Zondagmiddag wilde ik eigenlijk nog een stuk fietsen, prachtig weer immers! Maar in de tuin was het ook heerlijk. En terwijl in de verte de trommels de laatste deelnemers van de Amsterdam Marathon nog een flinke boost gaven, verkeerde ik tussen ‘zulke verdorven aard’ en ‘gevallen in een jammerstaat’. Wat een indringend verhaal, met veel vermakelijke zinnen, gecombineerd met tale Kanaäns. ‘Neeltje zag de poorten van Sions tempelzalen wijd openstaan, er stroomde licht uit’. ‘Neeltje vluchtte weg. Haar nek was tot een voetbank Hunner voeten geworden’. Het boek gaat ook over misbruik en incest.
Voor ik het terugbreng naar de bibliotheek, wil ik het in ieder geval aanbevelen. Een kleurrijke autobiografische graphic novel: ‘De Arabier van de toekomst’. Inmiddels is het derde deel uit van dit boeiende levensverhaal. Riad Sattouf heeft op een prachtige manier zijn jeugd als peuter en opgroeiend ventje vastgelegd. Zijn vader komt uit Syrië en studeert in Frankrijk, waar hij trouwt met de moeder van Riad. Op een geweldige manier tekent Riad het jongetje dat hij geweest is en alles waarneemt. In deel 1 gaat zijn vader werken in Libië, maar het gezin keert later terug naar Frankrijk. In deel 3 woont het gezin inmiddels in het geboortedorp van Riads vader in Syrië. Prachtig hoe het kleine ventje zijn vader en moeder tekent in het omgaan met het dorp en de familie van Riads vader. Wie meer wil weten over Arabische cultuur, het gewone dagelijkse leven in een Arabisch land, maar ook hoe het voelt om op te groeien in een gezin met twee verschillende culturele achtergronden, pak dit boek ter hand. Een graphic novel lijkt in eerste instantie wat suf, maar dat is het bepaald niet, het is een prachtige vorm om de lezer mee te nemen in het verhaal. Zeer aanbevolen!
De eigenlijke aanleiding voor deze blog ligt echter bij een ander boek. Aan het begin van de zomer las ik van 
Maar ook ‘De witte weg’ is een prachtig boek. Omdat de Waal pottenbakker is en gefascineerd is door porselein, wil hij weten hoe je aan het mooiste en het meest witte porselein kunt komen. Dat leidt opnieuw tot heel veel reizen, zoals naar Amerika, China, Duitsland en ook rondreizen in zijn eigen land. En opnieuw ontvouwt zich een prachtig verhaal over fabrieken, slimme zakenlieden en pottenbakkers. ‘De witte weg’ is een boeiend relaas, met ook een prachtige inkijk in de persoon van pottenbakker Edmund de Waal. Het is natuurlijk non-fictie, maar misschien juist daardoor extra boeiend. Wanneer ik “mijn” boekhandel aan de Middenweg binnenloop, kijk ik altijd even op de tafel ‘pas verschenen’. Elke keer liggen er dan weer nieuwe boeken en je vraagt je af of die allemaal verkocht worden. Zeker het segment fictie is groot, maar ook op de tafel non-fictie ligt gelukkig veel moois. Mooi is ook om te zien dat de boeken van de Waal echt bij de literatuur staan. Ik hoop maar dat Edmund de Waal nog veel mooie kunstwerken maakt. Helaas voor een werkloze schoolmeester niet te betalen. Ik hoop ook dat de pottenbakker nog weer een nieuw onderwerp vindt om over te schrijven, zodat er op een dag weer een mooie vertaling ligt in mijn boekhandel.