Harm – 14 september – 2016 – 2026
Een paar weken terug was ik in Leiden met broer en schoonzus uit Capelle. Omdat vrouwlief op vakantie was met een vriendin, gingen wij onder het motto “alleen is maar alleen”, samen op museumbezoek. In Leiden kun je immers te kust en te keur. Bovenaan mijn lijstje stond het ‘Japanmuseum SieboldHuis’, omdat we voor de zomer met onze leesclub uitgebreid hadden stilgestaan bij “De zwevende wereld” van Annejet van der Zijl. Een boeiend boek over Philipp Franz von Siebold en zijn dochter Oine Kusumoto. In het statige pand aan het Rapenburg is een uitgebreide verzameling te vinden van wat Von Siebold ooit heeft meegenomen na zijn verbanning van het eilandje Deshima in de jaren twintig van de 19e eeuw. Vooral de prachtige netsukes zijn een lust voor het oog. Maar mooier en indrukwekkender, vond ik de fototentoonstelling ‘Tokyo Tokyo’ van Richard Koek. Een uitgebreide fotorapportage van het leven in deze immense wereldstad. In Siebolds tijd heette Tokio nog Edo en vanuit Nagasaki moest hij ruim 1000 km reizen om daar te komen. Het waren prachtige foto’s en regelmatig stond ik bij een foto en gingen mijn gedachten naar Harm, wat zou het mooi zijn geweest om deze ervaring te delen met hem. Zijn laatste vakantie in 2016 was naar Japan en hij kwam ook terug met prachtige foto’s en verhalen over “het land van de rijzende zon”. De indrukwekkende serie van fotograaf Koek had hij vast heel gaaf gevonden.
Op die momenten. zoals in dat SieboldHuis, slaat het gemis opeens toe. Het zijn van die momenten dat je het niet verwacht… Zoals afgelopen week; op tv volgde ik de begrafenis van de Noorse koning Harald. Een indrukwekkende optocht van paleis naar kathedraal en toen alle hoogwaardigheidsbekleders eenmaal in de kerk zaten, werd er gelezen uit de Bijbel, psalm 121. De eerste verzen van deze psalm staan op de grafsteen van Harm. Allerlei gedachten dwarrelden door mijn hoofd, het ziekenhuis, de open kist in onze woonkamer en de bijeenkomst in de Westerkerk, van alles kwam voorbij. Psalm 121 is een lied van pelgrims, vol van hoop op weg naar het huis van God in Jeruzalem. Maar vandaag is het voor ons ook een lied vol van hoop op weerzien. Toen aan het einde van die ingetogen Lutherse dienst, met als thema ‘liefde’ een gospelkoor “Abide with me” ging zingen, kon ik het niet meer droog houden.
Vandaag staan we stil bij het leven en overlijden van Harm. Bliepjes, een knuffel, een arm om je heen, we ontkomen er niet aan. Zondagavond hebben we met Harms vrienden een herdenking gehouden bij restaurant ‘Waterkant’. Aan de overkant de boom aan de Nassaukade, waar we later op de avond een moment van stilte hebben gehouden en een kaarsje gebrand. Het was een mooi samenzijn, verhalen over tien jaar waarin levens van Harms vrienden verder zijn gegaan. Velen van hen zijn inmiddels papa en mama en ook hun levens gingen verder met mooie en soms ook lastige dagen. We hebben het leven gevierd en heel veel verhalen over Harm gedeeld. Sommige van zijn vrienden zijn nog steeds festivalgangers en Harm zou ongetwijfeld aanstaande vrijdag zich gemeld hebben op het festivalterrein van ‘Into The Woods’ om lampjes op te hangen. Met de kinderen zullen we die dag ‘Harm-dag’ houden en nog een keer het glas heffen. Tien jaar, ‘een rottig lustrum’, appte een lieve oud-collega. Ze heeft gelijk, je wilt het niet, maar het dringt zich aan ons op. Gelukkig is daar nog steeds het ‘Kyrie Eleison’ en psalm 121 was ook vandaag op Zorgvlied duidelijk leesbaar.

“Hier, in dit schemerige licht, verschijnen de doden: leraren, collega’s, de kinderen van vrienden, tantes, ooms, moeder, vader, de componisten van wie ik de muziek hoor, de psalmdichters van wie ik de woorden citeer, de filosofen van wie ik teksten las, de timmerlui die de huizen maakten waarin ik leef. Overal om me heen zijn de sporen en herinneringen van de doden. Wij leven te midden van de doden, totdat wij ons bij hen voegen.”
Uit Klaagzang voor een zoon (Lament for a Son) van Nicholas Wolterstorff. Mede-organisator vriend Kornelis kon het gisteren niet laten, klom op een bank en vroeg om stilte. Hij citeerde bovenstaande tekst in het Engels uit dit bijzondere boekje!
NASCHRIFT:
Prachtig hoe op de site www.vooraltijdharm.nl ook nu weer verschillende reacties verschijnen!
Op dinsdag 20 juli 1976 reden Piet en Lies rond etenstijd met hun vier kinderen naar huis. Het was zomervakantie en Lies en de kinderen waren mee geweest naar Hoogkerk, terwijl Piet bij verschillende hengelsportzaken langs ging. Lies was met haar kinderen in de Kerkstraat nog op bezoek bij haar oude buurvrouw. Op de provinciale weg bij Slagharen ging het mis, een bezoeker van het Ponypark ging de file inhalen. Nooit is duidelijk geworden waarom hij dat deed. Waarschijnlijk hebben er voor Piet nog auto’s gereden en zag hij pas op het laatste moment de tegenligger, te laat. De auto’s boorden zich in elkaar, met dodelijke gevolgen. De klap moet verschrikkelijk zijn geweest. Piet en de oudste, Johan bijna negen jaar, overleden ter plekke en Lies werd nog overgebracht naar het ziekenhuis in Zwolle waar ze in de loop van de avond overleed. De veroorzaker van het ongeluk en zijn vriendin overleefden het ook niet en ook één van hun kinderen vond de dood bij dit verschrikkelijke ongeval. De Telegraaf meldde later onder andere het volgende: “De enige die zo goed als ongedeerd uit de wrakstukken kon worden gehaald, was een baby van een jaar oud. Het kereltje, dat het gebeurde niet besefte, kraaide van plezier alsof iemand een geweldige grap had uitgehaald, toen een hulpverlener hem met tranen in de ogen in zijn armen nam.” Dat moet waarschijnlijk de jongste van Piet en Lies zijn geweest, Harry.




Het lezen van een preek is in gereformeerde kerken geen bijzonder fenomeen. Wanneer er geen predikant beschikbaar is, om wat voor reden ook, is de regel dat de zondagse eredienst gewoon doorgaat. In mijn jeugd was twee keer naar de kerk normaal en wanneer dominee Francke ziek was of een keer vrij, werd er een preek gelezen, vaak door broeder Huisman. Deze broeder was leraar op de technische school en kon een preek met een duidelijke en warme stem uitstekend vertolken. Hij zocht van te voren waarschijnlijk in de kast in de kerkenraadskamer uit de serie ‘Waarheid en Recht’ een mooie preek en bereidde dat ongetwijfeld thuis voor. Of broeder Huisman ooit een handboek had geraadpleegd, ik denk het niet. De toenmalige kerkgangers luisterden in de voormalige synagoge van Hoogeveen echter graag naar hem.
Zonder preek
Soms lees je een boek en denk je, waarom heb ik dit nog niet gelezen en waarom heb ik nog nooit eerder van Oriana Fallici gehoord? We stonden voor de boekenkast van onze oudste dochter en ik keek of ik nog nieuwe aanwinsten ontdekte. Dit jaar heeft ze zich tot doel gesteld om elke week een boek te lezen en ze stopte mij de biografie over Oriana Fallici in handen, zij had hem uit. Ze klonk niet heel erg enthousiast maar ze was er van overtuigd dat haar vader het zeker boeiend zou vinden. En dat laatste had ze helemaal goed, mijn interesse voor biografieën bloeide helemaal weer op.

Mooie herinneringen die droevig stemmen. Herinneringen die als een schaduw meegaan. 2016 veranderde van kleur op 14 september, het zijn bladzijden in mijn blauwgroene agenda 2016 die ik liever oversla. Toch zijn ze niet zwart geworden en de agenda’s van de jaren erna vulden zich gewoon door. Nieuw leven werd geboren, we vierden feesten en gingen ook gewoon op vakantie, na duisternis kwam ook weer licht.
Ik ging googelen op de zes Diemense partijen. De ene website is nog gelikter dan de andere, daar zitten heel wat uren werk in. Maar het laat ook zien dat er over nagedacht is en dat de verschillende partijen waarschijnlijk echt ook iets willen betekenen voor ons dorp. Een mooie constatering, je moet er ook niet aan denken om 35 websites te moeten raadplegen zoals in Amsterdam. Nog een paar tips voor de politici in Diemen.
Aanstaande woensdag hebben wij het in Diemen maar gemakkelijk. We kunnen in alle vrijheid naar de stembus en zij die mogen stemmen van de ruim 32.000 inwoners hebben de keus uit zes partijen. Zes partijen? Jazeker, zes politieke clubs zijn van mening dat zij wel de kennis en inzet hebben om Diemen op een goede manier te besturen. De grote reclameborden die de gemeente her en der heeft geplaatst hebben zelfs ruimte over! Men had er voor kunnen kiezen om van elke partij het belangrijkste item er bij te zetten. Kijken we naar onze grote buur Amsterdam, daar hebben de kiezers keus uit 35 partijen, dat is simpelweg niet meer te overzien toch!
Wat ik ook mis in de partijprogramma’s is een herinvoering van hondenbelasting. Afgelopen zaterdag wilde een PvdA mevrouw op de politieke markt er wel over in discussie. Zij beweerde dat het toezicht op zo’n maatregel teveel zou kosten. Maar een beter milieu is niet gediend met steeds meer honden. Een katten/poezenbelasting zou ook een goed idee zijn. Deze huisdieren zorgen er onder andere voor dat veel tuinvogels Diemen mijden en ook dat is niet goed voor een natuurlijk evenwicht. Tegenwoordig zijn er genoeg technische middelen om dat te controleren. En wat betreft controle, dan moet die huisdierenbelasting maar omhoog.
Hallo, bedankt voor uw reactie. Ik ben druk bezig met de verhuizing terug naar mijn oorspronkelijke huis in Middelburg, en de ruimte daar is te klein voor de piano. Bovendien zou mijn man het niet prettig vinden als ik de piano zou verkopen, en vanwege mijn gezondheidsproblemen (ik ben slechthorend), doe ik dit ter nagedachtenis aan mijn overleden echtgenoot Richard Joshua.
Tot op heden bleef het stil natuurlijk, maar wat een gehaaide manier om een kerk op deze manier op te lichten. ‘Mevrouw Joshua’ heeft in al haar mails zelfs een keurige profielfoto, maar die zal ongetwijfeld ergens van het wereldwijde web zijn geplukt. Mocht u haar herkennen, laat het mij weten. De bedoeling is hoogst waarschijnlijk om de kerk alvast een bedrag over te laten maken voor het vervoer en dat je er daarna niets meer van hoort. Je stuurt je mail naar honderden adressen en hoopt dat er hier en daar iemand instinkt. Met onze hoofd muziek OPK zaten we rond tafel voor een spelletje en al gauw had hij de prijs van de baby-vleugel achterhaald, Nieuwprijs bijna € 30.000. En ook google geeft snel antwoord op de vraag wat de verhuiskosten zijn. “Indicatie internationale kosten: Voor internationaal transport van piano’s/vleugels over een afstand van honderden kilometers (zoals Berlijn – Nederland) moet rekening worden gehouden met tarieven die kunnen oplopen van €970 tot meer dan €3.000+.”
Nu binnenkort op de paleistrappen het kabinet Jetten wordt gepresenteerd, kijken veel plaatselijke politici uit naar de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Veel kiezers hebben echter geen weet van wat er echter allemaal moet gebeuren voordat alle stembiljetten op woensdag 18 maart keurig in stapeltjes liggen te wachten op het rode potlood. De Amsterdamse CU is zich inmiddels al druk aan het warmlopen. Eind 2025 was de lijst gereed, 34 gegadigden willen wel deel uitmaken van de hoofdstedelijke gemeenteraad. Maar reëel gezien zullen we blij zijn wanneer onze zeer gemotiveerde lijsttrekker Tim Kuijsten straks genoeg stemmen krijgt, om in de raad zitting te nemen. Na het verzamelen van een aantal persoonlijke gegevens en kopieën van een geldige ID of paspoort konden we aan de slag met het OSV-programma. OSV is een programma van de landelijke Kiesraad om voor een verkiezing je kandidaten aan te leveren. Voorzitter Mirjam en ik zijn er uiteindelijk vele uren zoet mee geweest. Op mijn computer stokte in eerste instantie de download. Ten einde raad maar een tweede laptop opgestart. Na veel ge-heen en weer zaten de 34 kandidaten in het systeem. Op advies van ons zeer gewaardeerde lid Don Ceder doen we deze keer ook mee in alle stadsdelen. De selectiecommissie kreeg het voor elkaar om een groot deel van de 34 kandidaten ook te plaatsen op een lijst voor Noord, Oost, West, Zuid, Zuidoost, Nieuw-West, Weesp en Centrum. De stadsdelen hebben sinds 2018 een commissie die het dagelijks bestuur adviseert, in Weesp heet het bestuurscommissie. Dat we daar op 18 maart kandidaten voorhanden hebben levert extra veel bekendheid op.
Gaandeweg het proces ontdekten we dat uiteindelijk de lijsten ook per Stadsdeel moesten worden ingeleverd, een nieuwe hobbel. Vorige week bij de voorinlevering bleek ook nog eens dat een zestal handtekeningen op de Instemmingsverklaring niet helemaal overeen kwamen met de handtekening op het paspoort of ID. Wij vonden dat natuurlijk ambtelijke muggenzifterij, maar werd ons verzekerd, dat zou ook bij het afsluiten van een hypotheek gebeuren. Dat werd dus oefenen voor een aantal ‘lijstduwers’. We ontdekten daardoor dat een groot gedeelte van de twintigers vrijwel nooit zijn handtekening zet. Ook moesten een aantal voorletters worden aangepast en wanneer je Anne-Marije heet, dat je voorletter dan een A is en niet A.M.; waarvan akte! Ik heb wel gezien dat dit en volgend jaar veel kandidaten hun paspoort moeten verlengen, een mooie gelegenheid om nog eens flink te oefenen op een mooie ‘krabbel’.
Vandaag is het 2 februari, de dag dat alles ingeleverd moet worden. Met twee volle mappen naar de Stopera voor de gemeenteraad en een mapje voor Stadsdeel Centrum. Dat laatste was zo gepiept; Gerlieke heel erg bedankt. In de Piet Nakzaal werden de aantekeningen van de voorinlevering er bij gepakt en nog eens nagelopen. Gelukkig werd nu alles in goede orde bevonden! In de loop van de middag kwamen uit de verschillende stadsdelen berichtjes dat het ook daar gelukt is. Alle gezwoeg, heen en weer gefiets, leden achter de broek aan zitten, toch nog ééntje overtuigen, het resultaat is er. Nu op naar 18 maart. Eind deze week worden de lijstnummers bekend gemaakt en kan de campagne serieus van start! Wat zou het mooi zijn wanneer de gemeenteraad van de hoofdstad van ons land weer een lid heeft van ChristenUnie. Het geluid van Tim mag gehoord worden. Ook enkele Stadsdelen maken goede kans om straks een ChristenUnie lid te verwelkomen. Let wel, dit is nog maar het begin, alle inzet was natuurlijk prachtig, maar in maart willen we eigenlijk wel ruim 8000 stemmen binnenhalen voor de partij die opkomt voor de ongedocumenteerden, maar ook voor internationale kerken die iedere keer weer op zoek moeten naar een zondags onderdak. Een partij die opkomt voor meer groen in de stad en niet schroomt een gefundeerd tegengeluid te laten horen. Een partij die vanuit zijn christelijke beginselen het goede zoekt voor de stad en zijn bewoners.