Oriana Fallaci

Soms lees je een boek en denk je, waarom heb ik dit nog niet gelezen en waarom heb ik nog nooit eerder van Oriana Fallici gehoord? We stonden voor de boekenkast van onze oudste dochter en ik keek of ik nog nieuwe aanwinsten ontdekte. Dit jaar heeft ze zich tot doel gesteld om elke week een boek te lezen en ze stopte mij de biografie over Oriana Fallici in handen, zij had hem uit. Ze klonk niet heel erg enthousiast maar ze was er van overtuigd dat haar vader het zeker boeiend zou vinden. En dat laatste had ze helemaal goed, mijn interesse voor biografieën bloeide helemaal weer op.
Oriana werd geboren in 1929 in Florence, midden in Toscane, in een arm gezin. Gelukkig heeft ze wel geïnteresseerde en intelligente ouders. In de oorlog raakt ze door haar vader betrokken bij het verzet tegen de fascisten. Na haar middelbare schooltijd gaat ze medicijnen studeren, maar al gauw beseft ze dat dat niet iets voor haar is. Ze wil schrijfster worden en kiest daarvoor het pad van de journalistiek. Ze heeft het geluk daarbij dat een oom van haar hoofdredacteur van een krant is. Als beginnend journalist trekt ze er op uit en in de VS interviewt ze allerlei mensen in de filmwereld, maar later stapt ze over naar oorlogsjournalistiek. Ze reist bijvoorbeeld naar Vietnam om de strijd tegen de communisten te verslaan. Het levert boeiende artikelen op, waarin ze de Amerikanen niet spaart. Maar ook reist ze naar Noord-Vietnam om daar de hoogste leider te interviewen. Onverschrokken trekt ze er steeds weer op uit, ze reist de hele wereld over. Steeds vaker gaat ze wereldleiders interviewen,  zoals de Dalai lama, de sjah van Perzië en later ook Ayatollah Khomeini, Willy Brandt, Moammar al-Qadhafi en Yasser Arafat. 26 interviews worden uiteindelijk gebundeld in ‘Interview met de Geschiedenis’, het ligt nu op mijn stapel te lezen boeken. Een dikke pil van bijna 600 pagina’s met intrigerende verhalen, waarbij Fallici haar eigen mening niet onder stoelen of banken steekt.

Er valt heel veel te vertellen over deze bijzondere vrouw, maar lezers die geïnteresseerd zijn geraakt, raad ik aan om eerst Wikipedia te raadplegen. Daar staat een duidelijk overzichtsartikel, vervolgens is er op YouTube een radioprogramma te vinden waarin historicus Wim Berkelaar uitgebreid vertelt over Fallici. Berkelaar heeft op zijn site ook een uitgebreid lezenswaardig artikel gewijd aan de interviewster. In 2015 schreef Berkelaar ook al over Fallici, een vrouw met een leeuwenhart.
Al lezend en speurend is het te betreuren dat dit soort interviews niet meer gedaan worden, niet op haar manier in ieder geval. Wat zou het intrigerend zijn  als Trump, Erdogan, Poetin of de secretaris-generaal van de NAVO, op deze manier werden ondervraagd. Al zou er maar iets van Fallici’s gedachtengoed gebruikt worden in interviewprogramma’s op TV.
Vorige week woensdag was ik samen met broeder Frank bij een HOVO-lezing in de VU. Professor Rik Peels sprak over ‘Waarheidsvinding in tijden van polarisatie en radicalisering’. Helaas kwam Fallici niet voorbij, maar wel kwam de vraag op waarom in praatprogramma’s zoveel ‘niet-kenner’ s aan het woord komen en er niet echt doorgevraagd wordt in interviews. Ik probeerde nog in te brengen, dat wanneer we masasal niet meer kijken naar dit soort tv-uitzendingen, ze vanzelf zullen verdwijnen. Helaas kreeg ik geen weerklank. Ik moest daarbij wel denken aan één van de laatste optredens van Sonja Barend op tv (bij het uitreiken van de naar haar genoemd award), toen ze zich onomwonden uitsprak over twee kibbelende politici naast haar aan tafel, en uitriep: “Wie heeft hier iets aan?” Er wordt zoveel alleen maar gekletst, zonder dat er echt iets gezegd wordt. Sonja Barend was op haar manier een beetje een Hollandse Fallici. Fallici echter geen moeite met doorvragen, zij wilde echt vertellen en ook weten wat politici en machthebbers bewoog, en ging net zo lang door, dat ze dat boven water had. Een bijzondere vrouw. Zo zie je maar, het is nooit te laat om weer iets nieuws te ontdekken.

Tot slot, ik ging op YouTube rondneuzen of er een interview te vinden was met Oriana Fallici. Kijk en luister. Het gaat om een later bekend geworden interview van Charlie Rose met Oriana Fallaci en het vond plaats op 7 december 1992. In dit gesprek bespraken ze haar roman “Inshallah”.