Maand: september 2017

Ik had het bij de 14e met grote letters in mijn agenda staan: STERFDAG HARM. Nu de dag erna hebben we een katterig gevoel, maar we moeten de draad weer oppakken. Gelukkig start het muziekseizoen weer, vanavond gaan we naar het openingsconcert van het  Nederlands Philharmonisch Orkest en Marc Albrecht, de vaste chef-dirigent zal Mahlers Symfonie nr. 10 uitvoeren. Ik las in vooraankondiging dat we op de Wolfgang-app tijdens de uitvoering kunnen meelezen; extra informatie over de muziek. Onder andere ontwerpbureau Fabrique, waar Harm een jaar werkte voor hij naar Media Monks ging, ontwikkelde deze app. Dat soort nieuwigheidjes vond Harm geweldig trouwens.
Media Monks kwam op bezoek, in de personen van Marieke en Jeroen. Ze hadden een Monks beeldje meegenomen waarvan ze eerst dachten het op het graf van Harm te zetten. Omdat werd geconcludeerd dat het te diefstalgevoelig zou zijn, staat het nu hier. Op de sokkel staat: Voor Altijd Harm; prachtig en ontroerend. Net zo als het boek dat een jaar op de gedenktafel heeft gelegen, allemaal korte herinneringen en mooie woorden over Harm. Collega’s die zijn apart soort humor, zijn creativiteit en zijn gulle lach missen. Zo ging het ons ook, we misten hem gisteren tot in alle vezels van ons lijf en zullen dat blijven doen. In de stromende regen liepen we gistermiddag over Zorgvlied; ‘de hemel huilde mee’. De kleinkinderen beklommen de treden van het grafmonument en luisterden geïntrigeerd naar de uitleg van onze dochter. Het ‘enge’ werd gelukkig snel ‘normaal’. Je voelt en merkt dat rituelen er op deze manier toe doen. Zo kwamen ook Harms vrienden op bezoek, spinazietaart eten en genieten van het meegebrachte eten. Het glas werd geheven, met gin-tonic en speciaalbier. Pas laat op de avond ruimen we op. Gelukkig, zeggen we tegen elkaar, het viel mee. De aanloop naar deze dag was moeilijk en bleef maar door ons hoofd spelen, maar gelukkig konden we elkaar vasthouden en ons verdriet, maar ook de mooie herinneringen delen. Zoveel appjes, zoveel lieve berichten en kaartjes, iedereen heel erg bedankt.

Kyrie eleison  / ‘Zalig die treuren want zij zullen vertroost worden’

Het stormt, de regen klettert tegen het raam. Een jaar geleden was het prachtig nazomerweer. Korte broeken weer, zeiden we tegen elkaar. Vanmorgen belde mijn oudste dochter om even een praatje te maken, er is zoveel dat ons bezig houdt deze tweede week van september. Als vanzelf kwam het gesprekje op de 14e. Ze had de kinderen verteld dat ze donderdag naar opa en oma zouden gaan en ook naar de begraafplaats waar Harm begraven ligt. “En misschien moeten sommige grote mensen dan ook wel huilen…”, mooi om je kinderen zo voor te bereiden. Jip vond het waarschijnlijk toch wel wat raar, daarom zijn ontwapenende tegenwerping: “Maar Harm is toch in ons hart…?”

Vandaag, morgen, maakt het wat uit? Een jaar geleden dat Harm door een verschrikkelijke klap om het leven kwam. Daar stonden we midden in de nacht, in het VU Medisch Centrum bij een ziekenhuisbed waarin Harm op allerlei manieren verbonden was met machines die hem nog in leven hielden. Zo kenden we hem niet, weg was alle levenslust; bleek, een dik blauw oog, zijn gezicht helemaal opgezet en een verband als een helm op zijn hoofd. Een beeld dat mij nog regelmatig door het hoofd tolt, wat me misschien altijd wel bijblijft. Het beeld van mijn zoon Harm lijkt bevroren in dat moment. Maar langzaam komen dan ook de andere beelden gelukkig voorbij. Foto’s bij appjes die Harm op de gekste momenten kon sturen, maar ook van de mooie momenten samen, even een hapje eten voordat we samen naar de film gingen, rondkijkend bij FOAM, maar ook spelend met LEGO uit de kist die mijn vader voor hem gemaakt had.
Harm is in ons hart, toch gaan we ook naar Zorgvlied om zijn graf te bezoeken. We hebben gebak besteld en Harms vrienden komen langs om te eten en het glas te heffen. Ik heb al een grote pan met spinazie op het vuur staan. Ook bij zijn collega’s in Hilversum wordt er spinazietaart gegeten en ook zij gaan bloemen leggen op Zorgvlied.
Vaak hoor ik nog de zin van Sjoerd, één van Harms beste vrienden, in mijn hoofd: “Het gaat niet over…”. Het gaat ook niet over en het zal ook niet voorbij gaan, het gemis van Harm is er elke dag. Vaak besef ik dat ik Harm in het afgelopen jaar op een heel bijzondere manier heb leren kennen, er was zoveel dat je als je kind ouder wordt, gewoon niet weet; ook niet hoeft te weten.

Afgelopen zaterdag zijn we naar “Into The Woods” geweest. Een festival bij Amersfoort waar Harm al jaren geleden meehielp om het op te bouwen. Opnieuw doken we voor even in het leven van Harm. Ik werd al chagrijnig van een nazomerse plensbui, maar de overige festivalgangers klapten en dansten rustig door. Ik kon me opeens indenken dat Harm zich van een regenbui niets aantrok en op zijn manier ergens links vooraan meedanste.

In mijn mailbox komt een mailtje voorbij, Media Monks organiseert morgen een Harm-dag. Het ontroert, ik moet maar snel verder met mijn spinazietaart.

”   Dear Monks,
September 14, a year ago we heard the devastating news that our design director Harm had been involved in a tragic accident. This Thursday we will honor Harm by serving his favorite lunch and organise a trip to Zorgvlied. If you want to join: We will leave the office at 15:15 to take the 15:23 train to Amsterdam Zuid. A taxi bus will pick you up and will bring us to Zorgvlied (Harm’s grave). Please leave your name here: Visit Harm before EOD.
A lot of new people joined MM last year, but as you can imagine a year ago Harm’s sudden death hit us very hard and it has been a difficult time for us all. Please be extra nice to all of your colleagues coming days.   “

Kyrie eleison  / ‘Zalig die treuren want zij zullen vertroost worden’

In de maand augustus kwam de maand september snel dichterbij. In ons gezin hebben we er inmiddels allemaal last van. September was immers de maand  waarin Harm verongelukte en blijkbaar heeft dat onderhuids gewoon invloed. Vrienden, buren en familie herinneren ons er trouwens ook regelmatig aan: “Al weer bijna een jaar geleden hè!? We ontkomen er niet aan en willen er ook niet aan ontkomen. We kunnen er niet om heen en inmiddels hebben we genoeg over rouw en verdriet gelezen om te beseffen dat we er door heen moeten, door het verdriet heen. Manu Keirse zegt het in zijn laatste boek verschillende keren. ‘Helpen bij verlies en verdriet’, het ligt bij ons op tafel en regelmatig lezen we er een paar bladzijden in. Keirse is in België en Nederland de specialist op het gebied van verlies, verdriet en de laatste levensfase. Zo staat het op de binnenflap, natuurlijk om mensen tot lezen aan te zetten, maar het is ook echt zo. Keirse, inmiddels 71 jaar, heeft het boek ‘Helpen bij verlies en verdriet’ volledig herschreven omdat door de jaren heen zijn inzichten zijn verdiept en soms zelfs helemaal veranderd. Helder geschreven, is het voor iedereen een zeer behulpzaam boek. Het boek gaat in korte hoofdstukken over zoveel soorten verlies en wat dat uitmaakt in relatie tot rouw en verdriet. Het gaat bijvoorbeeld ook over verdriet bij asielzoekers, verdriet bij echtscheiding en het verdriet bij het kwijtraken van een baan en ook over het verdriet wanneer een volwassen kind verongelukt. De stijl van Keirse is nuchter en weldoordacht, doorspekt met veel voorbeelden. Eigenlijk hoort het boek thuis in elk huishouden. Iedereen krijgt immers te maken, vroeg of laat, met verlies en verdriet? Stop het niet weg, pleit Keirse. Zorg dat er rituelen zijn, waar je als nabestaanden goed bij voelt en zwijg er niet over. Het standaardwerk van Keirse is een gids voor iedereen, het geeft ook tips aan de buitenstaander die te maken krijgt met verlies en verdriet bij een ander, of dat nu je buurvrouw is of je collega of werknemer of een familielid…
TIP: Wanneer je het aanschaft, denk er dan aan dat het echt de laatste versie is, waarop staat: ‘volledig nieuwe editie’ (2017, groene voorkant).

De hele kwestie met de Officier van Justitie hebben we voorlopig achter ons gelaten. Onze strafrechtadvocaat heeft inmiddels bij het Gerechtshof een klaagschrift ingediend. Wanneer je op de link klikt, kun je in het kort lezen wat deze procedure inhoudt. Op een dag zal de advocaat zijn klacht mogen toelichten en dan zal de rechter beslissen of er alsnog een vervolging moet worden ingesteld door het OM (Openbaar Ministerie). We wachten dus rustig af in het besef dat wij er in ieder geval alles aan gedaan hebben om een eerlijke gerechtelijke uitspraak te krijgen. Natuurlijk wordt ons wel eens gevraagd of alle gedoe wat er bij komt kijken, het ons wel waard is. En natuurlijk hebben we ons dat zelf ook afgevraagd, natuurlijk zullen te zijner tijd ook best weer emoties boven komen. En wie weet zullen er ook weer tranen vloeien. Maar wat dat betreft heeft Keirse ons wel geholpen om ook hier op een nuchtere manier mee om te gaan. We voelden ons door de Officier niet serieus genomen en het sepot was in onze ogen veel te mager. We wachten af en te zijner tijd laat ik vast wel meer over horen.