Categorie: geschiedenis

staff benda bilili

Dinsdag is eens in de zoveel weken, onze concertavond. Gisteravond was wel bijzonder omdat tegenover de garderobe een groot condoleanceregister lag vanwege het overlijden van Yakov Kreizberg. De gastdirigent had er voor gekozen om ter nagedachtenis aan Kreizberg de avond te beginnen met de orkestsuite nr 3 in D, BWV 1068 (Air ‘auf der G-Saite’) van Johann Sebastian Bach. Een mooi en ontroerend gebaar. Eigenlijk had men op zo’n moment op een groot scherm iets van Kreizberg moeten laten zien… Daarna klonk in een vioolconcert van Britten de oorlogsdreiging van Wereldoorlog II. Een vreemde combinatie, maar het stond geprogrammeerd natuurlijk. Na de pauze konden we heerlijk romantisch wegdromen bij de 8e symfonie van Schubert.

Thuisgekomen nog even zappen. Helaas was er bij Pauw en Witteman alleen maar het zoveelste gezeur over de mislukte helikoptervlucht in Libië. Minister Hillen werd weer even flink afgezeken; niet boeiend dus. Gelukkig was op Nederland 2; ‘het uur van de wolf’ (fantastisch documentaire programma van de NTR). Opeens waren Britten en Schubert vergeten en bevonden we ons in de dierentuin van Kinshasa (Congo). Een groep gehandicapte mannen maakte muziek over hun leven op straat. Enkele oude gitaren, een paar trommels en zelfs een eensnarig instrument. Rauw, maar ook ontroerend. Kijk maar eens naar het volgende YouTube filmpje:
De documentaire over deze groep muzikanten start in 2004 en volgt de ontwikkeling van deze groep die zich Staff Benda Bibilili noemt. Nadat ze een CD gemaakt hebben worden ze uitgenodigd in Frankrijk om daar op te treden. Vervolgens veroveren ze Europa. Bij een van de nieuwjaarsconcerten van het Nederlands Blazers Ensemble hebben ze zelfs in het Concertgebouw gespeeld. Het meest ontroerende, naast de muziek vond ik dat deze mannen ondanks hun handicap en hun ongelooflijke armoe, toch doorzetten en hun levenslust en humor behouden.

Deze week ben ik begonnen in het inmiddels veel bekroonde werk van David van Reybrouck. In dit boek wordt op een meeslepende wijze de geschiedenis van Congo beschreven. Wanneer je dat leest begrijp je de achtergrond van Staff Benda Bilili. Ik zal er later nog wel een keer op terug komen, maar dit is nu typisch zo’n boek wat elke leerkracht gelezen moet hebben. Je leert Afrika een beetje begrijpen, je leert over de slavenhandel, over de prachtige natuur van Centraal-Afrika en dus ook waarom de mannen en jongens van SBI in zulke omstandigheden wonen. Onbevooroordeeld kijken, lezen of spreken over Afrika of in het bijzonder Congo, is er dan niet meer bij.

einstein  en de namaakgoden

Albert Einstein 1947

Beim Menschen ist es wie beim Velo. Nun wenn er fährt, kann er bequem die Balance halten. Albert Einstein aan zijn zoon Eduard, 5-2-1930

Vandaag heb ik de biografie van Einstein uitgelezen. Gedeeltelijk heeft dat  te maken met het feit dat ik thuis zit. Maar het was ook een intrigerende biografie en zeer boeiend geschreven. En… deze week is het boekenweek, die deze keer de biografieën min of meer centraal heeft staan. Het bijzondere van een goede biografie vind ik altijd dat je op een gegeven moment de man of vrouw waar het over gaat, een beetje leert kennen. Ondanks het lijvige karakter van de biografie over Einstein, is het boek zeer aan te bevelen. (Nog in de aanbieding!) Betreurenswaardig is dat sommigen op voorhand al terugschrikken als een boek meer dan honderd pagina’s heeft, maar dat terzijde. Deze biografie zet Einstein goed neer in zijn tijd. Het vertelt heel goed, verweven met de persoonlijke geschiedenis van Einstein de periode rond Wereldoorlog I en de ontwikkeling van Europa en Duitsland in het bijzonder. Einsteins constante strijd tegen het fascisme en het nationaal-socialisme is bewonderenswaardig. Die strijd begon al ver voor Wereldoorlog II. Isaacson trekt mooi de lijn van het non-conformistische denken van Einstein op wetenschappelijk gebied naar het non-conformisme van Einstein op filosofisch en ook politiek terrein. Ook komt goed uit de verf dat Einstein wanneer hij in 1933 in Amerika terecht komt zich daar zeer thuis gaat voelen. Hij is wat dat betreft een voorbeeld Amerikaan te noemen. Einstein bleef ook in de VS vrijheid bepleiten voor andersdenkenden en de gediscrimineerde negerbevolking. Zijn verhouding met religie komt in deze levensbeschrijving ruim aan de orde. Mythevorming rond de persoon Einstein wordt stap voor stap ontleed en waar nodig naar het rijk der fabelen verwezen.

Zeker bij de laatste hoofdstukken heb ik ontdekt dat ook Albert Einstein zich fors afzette tegen namaakgoden. Daarmee verklaar ik hem niet tot volgeling van Tim Keller of Keller tot volgeling van Einstein. Maar er zijn veel parallellen. Keller wijst in zijn boek genadeloos de zwakten van het huidige individualisme en kapitalisme aan. Daarin is hij groot medestander van Einstein!

P.S. Volgende biografie gaat over John Adams (ook in de ramsj)

tegenlicht over namaakgoden

Wanneer ik mijn blogs zit door te neuzen, merk ik dat ik eigenlijk nog niet zo veel heb gezegd over de situatie in de Arabische staten. Ik heb natuurlijk het nieuws gevolgd en ook op dit punt de krant goed bijgehouden. Ondertussen heb ik in gesprekken, niet onder stoelen of banken gestoken dat het westen heel, heel veel boter op zijn hoofd heeft. Dat was met de situatie in Egypte al zo. Voor Nederland staat toch altijd het koopmanschapsprincipe voorop. Het maakte allemaal niet uit aan wie we wapens verkochten, van wie we de olie importeerden en ook niet waar we op vakantie gingen. Nederlanders waren zeker wat het laatste betreft fervente bezoekers van Tunesië en Egypte. Niemand bezint zich van te voren, zo lijkt het, op het regime wat er in zo’n land heerst. Trouwens alle autobezitters die tanken bij TAMOIL, maken zich er ook niet druk over dat de winsten van dat bedrijf verdwijnen in de zakken van Moammar Mohammed al-Qadhafi (schrijfwijze volgens Wikipedia). Het meest heb ik mij de afgelopen weken geërgerd aan Frans Timmermans van de PvdA, als hij weer eens breeduit bij bijvoorbeeld Pauw en Witteman zijn betweterige mening zat te verkondigen. Toen hij zelf staatssecretaris was van Buitenlandse Zaken, waren zijn uitspraken heel wat genuanceerder! Wat dat betreft heeft het z.g. Vrije Westen heel wat uit te leggen. Enkele weken geleden zag ik een 0verzicht in de krant waarop Europese leiders  op de foto stonden met de Libische dictator. Dat was nu echt een  serie waar je je gewoon voor zou moeten schamen!

Vanavond zal ik met interesse kijken naar het programma ‘Tegenlicht’ van de VPRO. Onder andere Joris Luyendijk zal uitleggen hoe de verhoudingen zijn geweest tussen Europa en de landen ten zuiden van de Middellandse Zee. Misschien zet het de kijkers aan het denken.  Trouwens ik hoorde in het middagprogramma van de EO oud-generaal van Vuuren spreken over de problemen in de Arabische landen. Hij wees als oorzaak van veel problemen  in de Arabische landen niet alleen naar de dictators of de steun die ze kregen in het Westen. Een belangrijke oorzaak is volgens hem ook de grote jeugdwerkloosheid. Iets om over na te denken.

En wie weet gaan we bij volgende verkiezingen de politici beter bevragen afrekenen op hun o zo mooie standpunten, waar je later grote vraagtekens bij zet. Net zoals je dat kunt doen bij banken die nu al weer miljoenen uitgeven aan bonussen. Tim Keller heeft in zijn boek ‘Namaakgoden’ ook over macht en zucht naar geld. Dat doet je allereerst zelf in de spiegel kijken, maar ook zet je aan het denken hoe we omgaan met politieke keuzes.

mannenbroeders van kootjebroek

IDTV Docs en de EO presenteren ‘Mannenbroeder van Kootjebroek’, een film van Geertjan Lassche. Tien jaar na de uitbraak van mond- en klauwzeer in 2001 is MKZ in Kootwijkerbroek nog steeds een open zenuw. De Kootwijkerbroekers geloven niet dat er bij hen MKZ is geweest. Het trauma van de massale dierruimingen is een wond die niet heelt zolang Den Haag volhoudt dat de ziekte terecht is vastgesteld. Hun vertrouwen in de overheid heeft een onherstelbare breuk opgelopen. In Mannenbroeders van Kootjebroek zien we vier hoofdpersonen worstelen met dit verleden, ieder op hun eigen wijze, maar verenigd in hun wens om de waarheid boven tafel te krijgen. Komt er een moment dat zij het verleden kunnen laten rusten?
Uitzenddatum: 31 maart 2011 bij de EO op Nederland 2 (bovenstaande gedeelte stond onder het YouTube filmpje)

Het bordje in de OBA met de aankondiging. Door mij niet gezien, maar wel door een Rouveense fotgraaf.

Een week geleden zat ik uit te blazen in het restaurant op de bovenste editie van de Centrale Openbare Bibliotheek (vlakbij het CS Amsterdam). Overigens een prachtig gebouw, om heerlijk in rond te dwalen. Bij het halen van een kop koffie zag ik dat er een groot bord stond met de titel van bovenstaande film. Het woord ‘mannenbroeders’ intrigeert natuurlijk mij als gereformeerde. Van mijn koffie genietend zag ik tien minuten later een gereformeerde broeder met zijn vrouw richting het bewuste bord lopen. Daarna volgden nog een aantal niet Amsterdams uitziende gasten. Inmiddels had ik ontdekt dat ze richting het theater van de OBA liepen. Later heb ik gezocht op internet, waar die prachtige titel bij hoorde. Resultaat was de intro op YouTube. Filmmaker Lassche (Nooit meer laf / De boer die zou emigreren) kennende is het weer een indringend portret geworden. Ik denk dat het ons als gereformeerden ook zal confronteren met vragen over onze houding tegenover de seculiere overheid. Zeker wanneer belangen gaan botsen met je geloofszekerheden.

herlezen

Johan Hidding (* Hooghalen 1918 - † Hooghalen 1976)

Er zijn van die boeken die je altijd in gedachten blijven. “Reis door de nacht” van Anne de Vries, ik heb het wel 6 of 7 keer gelezen denk ik. Ook de boeken over Virgilius van Tuil heb ik meer dan eens gelezen. Maar dat kwam omdat ik ze prachtig vond om voor te lezen in de klas. Onvergetelijk is de spanning op de gezichten van de leerlingen voor je. Afgelopen week heb ik ‘De race’ van Johan Hidding herlezen. Het was nog een heel gedoe om hem in bezit te krijgen. Maar internet staat voor niets. Ik denk dat het nooit herdrukt is. Verschenen in 1941, met een voorwoord van Anne de Vries. Het gaat over een boerenzoon met technische aanleg. Uiteindelijk belandt hij bij een motorenfabriek. Het verhaal eindigt met een van de eerste TT-races en een uiterst ontroerend slot. Het boek zit vol met prachtige ouderwetse Drentse woorden en uitdrukkingen. Ook zitten er prachtige natuur en sfeerbeschrijvingen in. Misschien is het noastalgie, maar het is ook leuk om een boek wat je jaren geleden geboeid heeft nog eens weer te lezen. Aan te bevelen dus.