Maand: oktober 2025

Een tafelgenoot in onze plaatselijke bibliotheek pleitte afgelopen zaterdag voor een twee-partijen stelsel. Dan was de keus niet zo ingewikkeld, want met al die partijen werd het veel te ingewikkeld. Inmiddels had ook hij wel begrepen dat JA21 gewoon een PVV-light is. Daarom was een twee-partijen stelstel, de oplossing. Daarvoor had ik eerst nog een kort “college” moeten geven over het verschil tussen SGP en de CU en waarom de PVV de laatste jaren in de Biblebelt zo’n opgang beleefde.
Eigenlijk vind ik dit soort gesprekken het leukst. Met een groepje willekeurige mensen lekker fors discussiëren, met een stapel kranten op tafel, over de komende verkiezingen. Even geen talkshow, geen mooipratende politicus met een paar uitsmijters, maar gewoon standpunten en ideeën  uitwisselen en elkaar aan het denken zetten. En dan soms ook durven zeggen; “Oh, daar heb je wel gelijk in…!”
Volgende week is het dan weer zover, het Nederlandse volk mag weer zijn stem uitbrengen. Van alle kanten worden we belaagd om een keus te maken. Maar als je wat afstand neemt is het een raar ritueel. Miljoenen mensen hebben vandaag, zes dagen voor de verkiezingen, nog geen idee wat ze zullen stemmen. Ze laten dat afhangen van wat ze de komende dagen misschien toevallig of bewust op tv of radio horen of zien. Met spanning wachten insiders op een debat bij de commerciële omroep; immers daar verschijnt de grote uitdager, die in de peilingen  boven aan staat. Zal hij het debat winnen? Weten zijn tegenstrevers op een fatsoenlijke manier hem duidelijk te maken dat hij een manipulator en wegloper is? Gaan zwevende kiezers op grond van zo’n uitzending hun keus bepalen?
Dat laatste houdt dan in, dat ze op die manier stemmen met hun onderbuik. De darmen spelen wat dat betreft een belangrijke rol, vertelde de ‘slimste mens van 2025’ bij Pauw en de Wit. Is dat het idee van een democratisch gekozen volksvertegenwoordiging? Moeten we ‘zwevende kiezers’ op een dergelijke manier laten  bepalen wat voor regering er de komende vier jaren in Den Haag ons land in goede banen leidt?
Daarom pleit ik er voor dat zwevende kiezers lekker thuisblijven. Wanneer je vandaag niet weet waar je op wilt stemmen volgende week woensdag, waar was je dan de afgelopen twee jaar? Heb je geen krant gelezen? Niet geluisterd naar interviews op de radio? Niet zo nu en dan op tv naar NPO-politiek gekeken? Heeft de zwevende kiezer wel eens een partijprogramma gelezen?
Vaak roepen politici in koor na de verkiezingen: “De kiezer heeft altijd gelijk!”. Voor zover ik weet is er weinig wetenschappelijk onderzoek naar deze stelling gedaan en is het een fraaie kreet, maar beslist niet waar. De kiezer bestaat simpelweg niet. Dus kan hij ook niet altijd gelijk hebben. Is er wel eens onderzocht hoeveel kiezers op een bepaalde partij daar na verloop van tijd spijt van hebben? Populistische politici roepen heel graag; “het volk wil het”, “de kiezer heeft gesproken…”. Het zijn gemakkelijk te gebruiken uitspraken en doen het goed in talkshows, maar ze zijn niet juist. En zwevende kiezers, die op het laatste moment, hun darmen laten bepalen waar ze op het stembiljet een hokje rood kleuren, geven dus helemaal niet een goed beeld van wat echt goed is voor ons land en loopt het zoals de afgelopen twee jaar is gebleken, uit op een tenenkrommende teleurstelling.
Het is misschien wat ongenuanceerd, maar ben je een zwevende kiezer: blijf dan thuis! Zwevende kiezers kunnen best serieuze kiezers worden, wanneer ze zich verdiepen in wat er in Den Haag gebeurt. Die kranten lezen, partijprogramma’s opzoeken op internet en regelmatig volgen wat de gekozene echt uitricht in de Tweede Kamer. Zwevende kiezers, zweven dan niet meer en staan met beide benen op de grond en kiezen voor een rechtvaardige samenleving, waarin aandacht is voor de zwakkeren en voor minderheden. Nadenkende kiezers lopen niet achter elke nieuwe “messias” aan, worden geen partijhoppers. Krabben zich wel twee keer achter de oren om op overlopers te stemmen. Dus zweeft u nog? Blijf lekker thuis!